Psychische kwetsbaarheid is vaak onzichtbaar. Met deze expositie bij de voorstelling IK BEN KAMER 15 maken we ruimte voor verhalen en ervaringen die zich niet altijd aan de buitenkant laten zien.
Je ziet vier portretten van mensen met geleefde ervaring rondom psychische kwetsbaarheid. Elk portret belicht een ander perspectief: van een opname in een kliniek tot de ervaringen van een naaste. Bij ieder portret kun je een audiowerk beluisteren waarin de geportretteerde zelf aan het woord is. Zo krijg je een persoonlijk inkijkje in diens leven, ervaringen en perspectief.
Marcella
De titel verzin je pas als het boek klaar is
Marcella leeft na een moeilijke jeugd, waarin haar moeder en zij werden geslagen door haar vader, het liefst in een andere realiteit. Als kind vond ze die bijvoorbeeld in de boeken van Carry Slee. De afgelopen jaren kampt ze met verschillende diagnoses. Ze ervaart haar psychisch lijden als ondraaglijk, maar komt niet in aanmerking voor euthanasie. Ze is vechtmoe; al twintig jaar probeert ze zich staande te houden in het leven. Onder begeleiding van haar huisarts besluit ze te stoppen met eten en drinken.
Beeldbeschrijving Marcella
Marcella, die in een rolstoel zit, bevindt zich in een bibliotheek. Marcella is een witte vrouw met halflang, donker koperkleurig haar dat naar achter valt. Ze draagt een blauw spijkergilet zonder mouwen met een subtiel sierlijk borduursel erop en een vrij losse, beige broek. Met een rustige blik kijkt ze in de camera. Achter haar zijn kasten met boeken te zien en ze houdt een roodkleurig boek in haar hand.
Kate
Ik ben geen crimineel, toch verliet mijn moeder mij
Kate heeft haar psychisch lijden heel lang verborgen gehouden. Haar moeder leerde haar dat. Haar moeder liet haar in de steek toen ze zeventien jaar oud was, na Kate’s overdosis. Door de tijd heen leerde Kate zich open te stellen. Inmiddels zijn haar vrienden haar familie geworden en weten zij alles over haar psychisch lijden en haar opnames. Ook over die laatste opname, die volgde nadat Kate voor het eerst op een openbare plek een paniekaanval kreeg en op het perron moest gaan liggen.
Beeldbeschrijving Kate
Kate staat op een metrostation, voor een metro. Ze is een jonge zwarte vrouw met lang, donker, krullend haar. Ze draagt een rood vest over een grijs T-shirt met een rode veeg erop, en een blauwe spijkerbroek. Ze staat met haar armen over elkaar en kijkt recht in de camera met een serieuze blik. Een wenkbrauw is licht opgetrokken en haar gezicht is ontspannen.
Lisanne
Je navelstreng breekt nooit
Lisanne vertelt over het verlies van haar dochter Iris. Iris was jarenlang depressief en wilde niet meer leven. Ze verlangde naar euthanasie, omdat ze haar familie, haar geliefde en de mensen om haar heen een trauma wilde besparen. Ze wilde dat haar afscheid zorgvuldig en met begeleiding zou verlopen. Toen euthanasie uiteindelijk niet mogelijk bleek, besloot ze zelf uit het leven te stappen. Ze vierde nog één keer haar verjaardag in Café Zomerlust, achteraf gezien haar afscheid, ze regisseerde haar levenseinde tot in detail. Elk jaar komen haar geliefden samen in hetzelfde café om haar te herdenken.
Beeldbeschrijving Lisanne
Lisanne zit aan een houten tafel in een café. Ze is een witte vrouw met kort, lichtblond haar dat in een zijscheiding valt en draagt een bril. Ze draagt een gebroken wit shirt met driekwart mouwen met een subtiel patroon erin. Voor haar staat een wit kopje op tafel die ze met haar rechterhand vasthoudt. Naast haar staat de menukaart van Café Zomerlust. Ze kijkt met een serieuze maar rustige blik naar rechts, weg van de camera, naar het licht. De achtergrond is schaduwrijk en donker, en er hangt een donkerrood gordijn.
Daan
Drie latexhandschoentjes over elke hand
Op een doordeweekse dag ging Daan met drie paar latex handschoentjes naar toilet. Hij waste daarna een uur lang zijn handen, tot bloedens toe. Hij gebruikte drie liter zeep per douchebeurt en sliep zelfs met latex handschoentjes aan. Daan vertelt over zijn smetvrees en hoe flooding therapie, een vorm van gedragstherapie waarbij je direct en langdurig wordt blootgesteld aan de grond van je angst, zijn leven redde.
Beeldbeschrijving Daan
Daan zit op een lage, grijze opstap in een toiletruimte. Daan is een witte man met een bruine baard en tatoeages op zijn hoofd. In zijn oren heeft hij gouden ringen. Ook draagt hij een septumring in zijn neus. Hij draagt een felrood overhemd met lange mouwen en een lange zwarte broek. Zijn getatoeëerde handen liggen losjes in elkaar op zijn knieën en hij kijkt met een serieuze blik recht in de camera. Achter hem hangt aan de wand een wit, komvormig voorwerp; een urinoir.
ANNE
Patronen tellen in het gordijn
Anne wordt jarenlang seksueel misbruikt binnen haar gezin. De mensen om haar heen wisten het, maar niemand deed iets. Anne gaat zich daardoor steeds ingewikkelder gedragen. Na een mislukt gezinsgesprek belandt ze in de psychiatrie, waar ze wordt uitgekleed en in een scheurhemd in de separeerruimte belandt. Haar lichaam is niet meer van haar en om te overleven gaat ze
dissociëren: ze telt de patronen in het gordijn, ze telt of noemt alle bomen op die ze kent.
Beeldbeschrijving Anne
Een witte vrouw, Anne, staat buiten in een groene, parkachtige omgeving. Ze draagt een witte blouse met opgerolde mouwen en een mouwloos, lichtgekleurd vest met een kleurrijk geometrisch patroon in pastelkleuren. Haar bruine haar is opgestoken in een knot en ze draagt een bril en gouden oorringen. Met een rustige, geconcentreerde blik kijkt ze naar haar linkeronderarm, terwijl ze met haar andere hand de mouw van haar blouse verder omhoog trekt. Op haar onderarm zijn verschillende tatoeages zichtbaar, evenals een horloge om haar pols. Haar houding oogt ontspannen en natuurlijk. Op de achtergrond zijn groene struiken, bomen en een wandelpad te zien.
OVER DE MAKERS
Yoeri Hostie (1991) studeerde filosofie en is freelance portret- en documentairefotograaf binnen de culturele wereld. Voor IK BEN KAMER 15 verzorgde hij de fotografie van het randprogramma. Het thema van de voorstelling raakt hem persoonlijk: psychische kwetsbaarheid maakt deel uit van zijn familiegeschiedenis, zijn eigen leven en de levens van de mensen om hem heen.
Xandry van den Besselaar (1989), regisseur van IK BEN KAMER 15, ging in gesprek met ervaringsdeskundigen en ontwikkelde voor het randprogramma vier audiowerken. Xandry is een theatermaker die in haar werk verschillende kunstdisciplines als theater, audio en schrijven combineert.
